گفت‌و‌گو با بهناز شفیعی، قهرمان موتورسواری

فقط به من گفتند این گاز است، این کلاچ «صددرصد از آنچه هستم راضی‌ام.» این جمله‌ای است که بهناز شفیعی بارها در طول گفت‌و‌گو تکرار کرد. او با صلابت توانسته تمام سدها را خراب کند و از آنها پل بسازد.

این زن برنامۀ زندگی‌اش را در موتورسواری خلاصه کرده و موتورسواری هم به او کمک کرده است به دنیایی فراتر از مرزها قدم بگذارد. در فستیوال ایتالیا از او به عنوان یکی از پنج موتورسوار برتر دنیا دعوت شده بود تا داستانش را برای دیگر زنان تعریف کند و سپس با ۱۰۰ زن موتورسوار دور شهر میلان را با موتور چرخیدند. بهناز شفیعی با تلاشی مثال‌زدنی و انجام تمرینات مداوم در صدد گسترش این ورزش بین زنان است. گفت‌و‌گوی ما را با بهناز شفیعی بخوانید.

چطور شد که موتورسواری را انتخاب کردید؟

از دوران کودکی، بچۀ شیطان و بیش‌فعالی بودم، به قول معروف از دیوار راست بالا می رفتم. همیشه هم ورزش‌های هیجانی را دوست داشتم. سیزده‌به‌در سال ۸۳ بود که به روستای قیدار، اطراف زنجان، رفتیم. آنجا خانمی را دیدم که موتور‌سواری می‌کرد. برای اولین بار چنین چیزی می‌دیدم و همان عکس‌العملی را نشان دادم که الان وقتی مردم مرا می‌بینند از خود نشان می‌دهند. خیلی دوست داشتم موتورسواری را امتحان کنم، همان جا موتور را از آن خانم گرفتم. به من گفتند این گاز است و این کلاچ و من هم شروع کردم به موتورسواری، می‌راندم و زمین می‌خوردم. سال ۹۰ اولین موتورم را خریدم، دو سال در خیابان‌ها تمرین می‌کردم و از سال ۹۳ وارد دنیای حرفه‌ای شدم، هم در بخش کراس و هم در بخش ریس. اولین زنی هم بودم که مجوز تمرین در پیست آزادی را گرفتم و الان هم گواهینامۀ حرفه‌ای موتورسواری دارم.

فرق بین موتور کراس و ریس چیست؟

دو نوع موتور داریم: ‌آن رود و «آف رود». به موتورهای آف‌ رود، کراس هم می‌گویند و مسابقاتشان در پیست‌های ساخته‌شده و خاکی و به شکل پرشی انجام می‌شود. ولی مسابقات موتور ریس روی آسفالت برگزار می‌شود و مسابقه‌ای سرعتی است.

شما زمانی این رشته را آغاز کردید که در ایران موتورسواری قهرمانی بین زنان رایج نبود. آموزش‌های لازم را چطور دیدید؟

حوالی منزل ما در برغان کرج یک پیست بود. آنجا با آقای حمید مهین‌خاکی آشنا شدم که قهرمان موتور کراس ایران هستند. تمریناتم را با ایشان آغاز کردم. در پیست‌های مختلفی که اطراف کرج یا تهران بود هفته‌ای سه روز تمرین می‌کردم.

از چه زمانی مسابقات موتورسواری برای زنان برگزار ‌شد؟

موتورسواری رشتۀ نوپایی است، موتور‌سوار زن زیاد نداشتیم و نداریم. بنابراین مسابقاتی به شکل رسمی برگزار نمی‌شد. تازه مرداد ماه پارسال مجوز برگزاری مسابقه را گرفتیم و اولین مسابقۀ رسمی ریس زنان بهمن ۹۵ برگزار شد و من برگزار‌کننده بودم چون رئیس کمیتۀ موتورسواری ریس بانوان استان البرز هستم. یک ماه بعد از اینکه عهده‌دار این سمت شده بودم، اولین مسابقه را برگزار کردم و خوشبختانه خودم هم قهرمان شدم. بعد از آن مدتی ایران نبودم و در همین زمان مسابقات موتور کراس در آزادی برگزار شد. در مجموع تا به حال دو مسابقۀ کراس و یک مسابقۀ ریس برگزار شده است.

روزی چند ساعت تمرین می‌کنید؟

زمانی که در خیابان تمرین می‌کردم خیابان‌های پیچ‌دار را انتخاب می‌کردم که مهارت به دست بیاورم. آن موقع هر شب چهار پنج ساعت موتورسواری می‌کردم. وقتی حرفه‌ای شدم سه روز در هفته تمرین داشتم و الان هم شب‌ها تمرین می‌کنم. می‌خواهم در مسابقات دوبی و قطر با آمادگی بالا شرکت کنم، تجربۀ حضور در مسابقات ویرجینیا باعث شد بدون تمرین در مسابقات شرکت نکنم.

جایی خواندم که از قول شما نوشته بودند برای سفر به مسابقات ویرجینیا حتی موتورتان را هم فروخته بودید.

بله، درست است. من با هزینۀ شخصی رفتم. چون نه اسپانسر داشتم و نه فدراسیون حمایتم کرد. بنابراین مجبور شدم هرچه وسیلۀ نقلیه دارم بفروشم تا در این مسابقات شرکت کنم. خوشبختانه آنجا دوره‌های حرفه‌ای موتور کراس و موتور ریس را گذراندم و مدرک گرفتم تا بتوانم تجربه و دانشم را در ایران به موتورسواران منتقل کنم.

تشکیلات موتورسواری‌شان چه مشخصۀ بارزی داشت؟

موتورسوارها خیلی منضبط بودند و به همدیگر احترام می‌گذاشتند. آنها را بر اساس سطحشان وارد پیست می‌کنند و اگر کسی سطح پایینی داشته باشد، بقیه اذیتش نمی‌کنند و سعی می‌کنند چیز تازه‌ای یادش بدهند. ولی متأسفانه اینجا مردهای موتورسوار می‌خواهند حس برتری‌شان را به زن‌ها نشان دهند، مثلا اگر در پیست کراس باشند وقتی از بغل زن‌های موتورسوار رد می‌شوند خاک می‌پاشند.

شما با موتور کراس در مسابقات ویرجینیا شرکت کرده بودید؟

بله، ولی مسابقات ریس بود. سن زنان موتورسوار در ایران برای کراس ایده‌آل نیست و ما در این رشته حرفی برای گفتن نداریم ولی در مسابقات ریس امکان پیشرفت داریم.

چرا سن زنان موتورسوار ایرانی برای موتور کراس مناسب نیست؟

الان در سطح جهانی شرکت‌کنندگان در مسابقات موتور کراس ۱۷ تا ۲۰‌ساله هستند. چون بعد از این سن توان بدنی موتورسواران کاهش می‌یابد. در دنیا آن‌قدر در این رشته امکانات وجود دارد که هر سال قهرمانان جدیدی معرفی می‌شوند و مثل ما نیستند که چون پرورش ورزشکار نداریم یک نفر ۱۰ سال قهرمان بماند.

وضعیت پیست‌های ایران چطور است؟

در ایران فقط یک پیست استاندارد داریم، آزادی، که هم برای موتور ریس از آن استفاده می‌شود و هم اتومبیل‌رانی. قبل از این هم ما اجازۀ استفاده از آن را نداشتیم و به تازگی مجوزش را گرفته‌ایم.

پیست‌های موتور کراس چطور؟

پیست موتور کراس در ایران زیاد داریم. ولی پیست موتور ریس هم گران‌تر است و هم فضای بیشتری می‌خواهد و فقط همان پیست آزادی را داریم.

موتورسواری ورزش خطرناکی است؟

صددرصد.

کلاه ایمنی سرتان نمی‌گذارید؟

کلاه داریم ولی بستگی دارد چطور زمین بخوریم. مثلاً ممکن است موتور روی سوار بیفتد. ممکن است دست بچرخد و بشکند، یا دو تا موتور به هم برخورد کنند چون سرعت خیلی بالاست. لباس‌های ایمنی که می‌پوشیم صددرصد خطر را رفع نمی‌کنند ولی درصد آن را کم می‌کنند. اگر همۀ شرایط ایمنی رعایت شود، تکنیک‌های موتورسواری اجرا شود و لباس ایمنی هم بپوشیم درصد این خطرها پایین می‌آید.

بالاترین سرعت چقدر است؟

موتور کراس که موتور پرشی است و موتور سرعتی نیست. ولی در موتورسواری ریس بستگی به وضعیت پیست دارد که چقدر در آن جای مانور وجود داشته باشد. فکر کنم در پیست آزادی می‌شود تا ۲۰۰ کیلومتر روی خط صاف را در چند ثانیه رفت و بعد دوباره سرعت را کم کرد.

قیمت موتورها چند است؟

در ایران قیمت این موتورها دو برابر قیمت واقعی آن و گاهی بیشتر است. چون عوارض گمرک برای موتورهای ورزشی بسیار بالاست. لوازم یدکی‌شان هم گران است. الان موتور کراس صفر مدل روز ۵۷ میلیون تومان است در حالی که پارسال ۴۲ تا ۴۳ میلیون بود. موتور ریس هم بستگی به مدلش دارد، از ۷۰، ۸۰ میلیون تا ۱۲۰، ۱۳۰ میلیون قیمتش متغیر است.

بهترین موتورها در کدام کشور تولید می‌شوند؟

بدون شک ژاپن. برندهای یاماها، سوزوکی، هوندا جزو بهترین‌ها هستند.

در ایران نمایندگی‌های مجاز برای تعمیرات این موتورها وجود دارد؟

نمایندگی داریم ولی تعمیرگاه مجاز خیر. الان تعدادی از قهرمانان خودشان مکانیکی هم دارند که کار تعمیر را انجام می‌دهند.

شما تعمیر موتور بلدید؟

نه چیزی در این مورد نمی‌دانم.

موتورسوار چه ویژگی‌هایی باید داشته باشید؟

کسی که وارد این رشته می‌شود باید ورزش‌های بدنسازی هم انجام دهد، ورزش‌های هوازی مثل دویدن و دوچرخه‌سواری. موتورسوار باید نفس خوب، آمادگی جسمانی بالا و بدنی نرم و انعطاف‌پذیر داشته باشد.

خیلی جالب است. بدن انعطاف‌پذیر و نرم برای موتور‌سواری؟

دقیقاً. همه فکر می‌کنند که این شرایط لازم نیست در حالی که موتورسواری جزء چهار رشتۀ ورزشی سخت دنیاست. موتورسواری فقط نشستن روی موتور و گاز دادن نیست. تمام عضلات بدن درگیر است. ساعد، مچ، شکم، پشت، ستون فقرات و پاها. فکر کنید که وزنه‌ای ۱۰۰ کیلویی به نام موتور کراس جلوی شماست که باید آن را روی تپه بالا و پایین کنید. یا مثلاً زمانی که می‌پرید باید ۱۱۵ تا ۱۲۰ کیلوگرم موتور را روی هوا نگه دارید. بنابراین لازم است که دست و پای قوی و بدن انعطاف‌پذیر داشته باشید.

وزن موتورسوار هم اهمیت دارد؟

در موتور کراس هرچه وزن کمتر باشد، بهتر است و به‌اصطلاح موتورسوار فرز‌تر است.

در دیگر بخش‌های زندگی‌تان هم به اندازۀ موتورسواری موفق بوده‌اید؟

بله صددرصد. ما از نظر مالی وضع خوبی نداشتیم. پدرم را در سه‌سالگی از دست داده بودم. از سن خیلی کم شروع کردم به کار کردن، چون هدف داشتم. در ۲۲، ۲۳‌سالگی هم خانه داشتم، هم ماشین و هم کار خوب. توانستم زندگی‌ام را کلاً عوض کنم و به آنچه می‌خواستم برسم. وقتی کسی در زندگی‌اش هدف دارد باید با پشتکار بسیار و کنار گذاشتن حاشیه‌ها هدفش را دنبال کند.

مادرتان مخالف موتورسواری‌تان نبود؟

خیر، مخالفتی نداشت، چون به ایشان اطمینان خاطر لازم را داده بودم.

اگر ازدواج کنید و همسرتان با این رشتۀ ورزشی مخالفت کند؟

من اگر می‌خواستم به خواست و سلیقۀ دیگران زندگی کنم که الان به اهداف تعیین‌شده در زندگی‌ام‌ نرسیده بودم. کسی که با من ازدواج می‌کند حتماً می‌داند که با موتورسوار ازدواج می‌کند. چون الان شخصیت من به عنوان یک شخصیت «موتوری» شناخته‌شده است. شغلم، زندگی‌ام، تفریحم، شهرتم، فکر و ذهنم و علاقه‌ام همه‌اش موتور است. قطعاً شخصی که به سمت من می‌آید موتورسواری هم دوست دارد. البته تأکید می‌کنم در عقدنامه هم قید شود که مخالفتی در آینده نداشته باشند، چون باید با آن کنار بیاید. [می‌خندد.]

تا به حال از موتورسواربودنتان سوءاستفاده هم کرده‌اید؟

یعنی چی؟

مثلا زمانی که ترافیک بوده از پیاده‌رو رفته باشید؟ یا کوچه‌ای را خلاف تابلوی راهنمایی آن طی کرده باشید؟

قوانین را صددرصد رعایت می‌کنم،  مثل پنج سال پیش که  با موتور می‌رفتم دفتر کارم. تمام تلاشم این بوده که در بعد فرهنگی بتوانم موتورسواری را بین زنان ترویج کنم. برای همین با هنرمندان همکاری کردم. خانم نیکی کریمی از شاگردان من بودند و از طریق ایشان تبلیغ خیلی خوبی برای موتورسواری شد.

اخیراً به نظر می‌آید موتورسواران در بی‌نظمی و ترافیک بیشتر شهر نقش دارند.

خیر، موافق نیستم. به نظرم بد رانندگی کردن باعث ترافیک می‌شود. مثلاً در خیابان باریک راننده‌ای دوبله توقف می‌کند، یا راننده‌ای دنده‌عقب می‌آید، در بزرگراه خطوط را مناسب با سرعت انتخاب نمی‌کنند، و…

من به‌تنهایی اقداماتی فرهنگی برای موتورسواران انجام داده‌ام. پارسال به کمک شرکت انرژی‌موتور و با همکاری پلیس راهور منطقۀ ۱۱ سر چهارراه لشکر تعدادی کلاه ایمنی به‌رایگان در اختیار راکبینی گذاشتیم که کلاه ایمنی نداشتند. همچنین با کمک پلیس راهور کلاس آموزشی برای موتورسواران ادارۀ پست گذاشتیم تا قوانین جدید را یادشان بدهیم و مجدداً به موتورسوارهایی که کلاه نداشتند کلاه ایمنی دادیم. همۀ مقدمات کار را تنهایِ تنهایِ تنها انجام دادم. نامه‌نگاری اداری، پیدا کردن اسپانسر، ارتباط با رسانه‌ها، اهدای کلاه‌ها و… که کار خیلی سختی است.

رانندگی‌تان چطور است؟

بقیه باید نظر بدهند. ولی در کل موتورسوارها راننده‌های خوبی هستند. چون کسی که روی دو چرخ مهارت دارد، روی چهار چرخ هم مهارت دارد. فرق موتور با ماشین این است که به دلیل نداشتن حفاظ خطر بیشتری دارد.

با توجه به نوپا بودن این رشته در ایران، از آن استقبال می‌شود؟

خیلی زیاد. ورزش هیجانی‌ای است، عده‌ای هم هیجان را دوست دارند. اولین مسابقه‌ای که برگزار کردم بیش از ۱۵ نفر شرکت کردند. اگر الان مسابقه بگذاریم فکر کنم در کلاس ۲۵۰ سی‌سی حداقل پنج‌ شش نفر و در کلاس ۱۲۵ سی‌سی ۱۰ تا ۱۵ نفر شرکت کنند.

موتورسواری ورزش گرانی است؟

موتورهای با سی‌سی پایین را با قیمت مناسب مثلا ۵/۱ تا ۲ میلیون تومان می‌شود تهیه کرد. هر چه سی‌سی موتورها بالاتر باشد، قیمت موتورها هم بالاتر می‌رود.

فدراسیون امکانات لازم را در اختیارتان می‌گذارد؟

ما برای اینکه عضو فدراسیون باشیم و بتوانیم از پیست استفاده کنیم باید سالی ۸۰۰ هزار تومان به فدراسیون حق عضویت بدهیم. ولی لباس و بقیۀ وسایل شخصی است و خودمان تهیه می‌کنیم.

کسی را هم ترک موتور سوار می‌کنید؟

بله، برادرم، یا شاگردانم را خیلی سوار کردم.

این کار قانونی است؟

بله، تا دو نفر روی هر موتور مجاز است، یکی راننده و دیگری سرنشین. ولی بیشتر از دو نفر غیرقانونی است.

تک‌چرخ زدن هم مجاز است؟

کسانی که در خیابان این حرکات را انجام می‌دهند کار خیلی خطرناکی می‌کنند. برای این افراد باید جای مناسبی تهیه شود تا حس خودنمایی یا علاقه به کارهای نمایشی را آنجا ارضا کنند.

سقف آرزوهای بهناز شفیعی کجاست؟

آرزوهای من سقف ندارد. هر دفعه برای خودم یک هدف تعیین می‌کردم، زمانی که به آن می‌رسیدم، سقف دیگری برای خودم می‌ساختم. همین‌طور پلکانی برای خودم اهدافی در نظر می‌گرفتم و هر دفعه که به هر کدامشان می‌رسیدم، هدف دیگری جلویم بود. الان هم برای این کارم انتهایی متصور نیستم.

به صندلی ریاست فدراسیون موتورسواری هم فکر می‌کنید؟

فکر نمی‌کنم انتخابم کنند. کسی را که برای قشر خاصی زحمت می‌کشد و فعال است انتخاب نمی‌کنند.

موتورسواری را چطور تعریف می‌کنید؟

به نظرم موتورسواری ۷۰ درصد ذهن و ۳۰ درصد مهارت و کنترل است. چون در موتورسواری این‌طور نیست که شما هر طرف خواستید فرمان را بچرخانید. هر طرف که ذهن درگیر باشد و به هر نقطه‌ای که نگاه کنید به همان سمت می‌رود. زمانی که ذهن درگیر باشد واقعاً باعث تصادف می‌شود. موتورسوار باید از نظر ذهنی خیلی سالم باشد و زمانی که عصبانی است سوار موتور نشود.

موتورسواری چه تأثیری در شما داشت؟۵

موتورسواری به من اعتماد‌به‌نفس ‌داد، روحیه‌ام را عوض کرد، باعث شد ذهنم آزاد شود و با دید بازتری به زندگی و هدفم نگاه کنم.

توصیۀ شما به زنان چیست؟

زنان اول خودشان را باور کنند. با اعتماد‌به‌نفس هر کاری را که بخواهند می‌توانند انجام دهند حتی بهتر از مردان. با قدرت تمام دنبال رؤیاهایشان بروند، نگذارند چیزی جلویشان را بگیرد، اجازه ندهند که رؤیاهایشان همیشه در دلشان باقی بماند. سدها را جدی نگیرند، به چشم تجربه به آن نگاه کنند، فکر کنند که پل است و به خودشان بگویند من باید این پل را رد کنم تا به هدفم برسم. فقط غیرممکنْ غیر‌ممکن است.

شما از چه سدهایی رد شدید؟

هیچ سدی جلوی راهم ندیدم، حتی ترامپ هم نتوانست مانعم شود. من زمانی رفتم ویرجینیا که ترامپ دستور داده بود از ورود ایرانی‌ها جلوگیری شود. وقتی شما هدفی داشته باشید انگار تمام کائنات دنیا دست به دست هم می‌دهند تا شما را به هدف و خواسته‌تان برسانند. همۀ مسیرهای من به سمت موفقیت بود. باید دیدمان را مثبت کنیم.

نظرات شما

پیام شما با موفقیت ارسال شد و پس از تایید در سایت به نمایش درخواهد آمد.